Loading...

[Bài1] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

Nông Sản Đất Việt

Tự tay khảo sát địa hình, nhu cầu cây trồng, lên thiết kế và lựa chọn vật liệu cho hệ thống tưới. Bài viết sau đây sẽ hướng dẫn chi tiết những vấn đề cơ bản nhất một một hệ thống tưới tự động

PHẦN I: THIẾT KẾ HỆ THỐNG TƯỚI

 1-Phân chia lô tưới

Khái niệm

+Khu tưới: là toàn bộ khu vườn, khu đất cần tưới.

+Lô tưới: là các lô nhỏ, được phân chia ra từ khu tưới.

Lý do cần phân chia khu tưới:

-Khi cây mới trồng, còn nhỏ, tại mỗi cây, ta chỉ cần tưới bán kính hẹp, phủ quanh tán lá là đủ. Khi đó, ta có thể tưới cùng lúc nhiều lô tưới, hoặc toàn bộ khu tưới. Nhưng khi cây lớn lên, tán lá vươn xa; ta cần nước “bung” xa, đến hình chiếu của tán lá để đầu rể non hút nước; lúc này, ta phải khóa van một số lô tưới, dồn áp lực về một, hoặc vài lô để tăng áp lực trong đường ống nhằm tăng đường kính tưới lên.

-Tùy vào mật độ cây trồng : mật độ càng thưa, lô tưới càng lớn và ngược lại .

-Tùy vào nhu cầu tưới: ví dụ , chủ vườn muốn kết hợp trồng cây ngắn ngày để “lấy ngắn nuôi dài” khi mới trồng cây lâu năm, thì phải tưới ướt cả vườn; khi đó phải phân lô tưới nhỏ để nước “bung xa” khác với chỉ trồng thuần cây lâu năm (chỉ cần tưới vào gốc) ta có thể bố trí lô tưới lớn hơn.

-Tùy vào loại cây trồng: Cây lâu năm và cây rau màu có cách phân lô tưới khác nhau. Tưới rau, hoa cỏ cần phải tưới ướt toàn bộ đất, trong khi tưới cây lâu năm chỉ cần nước phun ướt đến hình chiếu tán lá (tưới cục bộ ). Có những cây cần nhiều nước và có đánh rảnh theo hình chiếu tán lá (cà phê, cây ăn trái) chỉ cần bố trí 1 béc và tăng thời lượng tưới cho đến khi chủ vườn thấy đủ nước. Khi đó, có thể phân lô tưới lớn lên.

– Tùy khu tưới có diện tích to hay nhỏ: Nếu khu vườn có diện tích nhỏ thì khu tưới là 1 lô tưới. Có những khu tưới rộng tới cả chục héc ta, phải phân lô tưới hợp lý tùy vào loại cây trồng, nhu cầu tưới.

-Như vậy, trừ khi diện tích khu tưới quá nhỏ (vài ngàn m2 ) thì không phân chia lô tưới ; còn lại , tùy theo các điều kiện nêu trên mà phân chia lô tưới cho phù hợp .

Nguyên tắc phân chia lô tưới:

Để phân chia  khu tưới thành các lô tưới phù hợp, bạn cần biết 2 thông số : lưu lượng  máy bơm  và lưu lượng  béc tưới . Lấy lưu lượng  máy bơm  chia cho lưu lượng  béc tưới  ta được số béc tưới  tối đa ; từ đây, cùng với mật độ  bố trí  béc tưới (ví dụ 4mx4m); ta tính ra diện tích  lô tưới.

Nếu bạn dùng béc tưới đa năng thì cứ 1HP (một ngựa của máy bơm-khoảng 5-6m3/giờ) phụ trách 100 béc và chiều cao gắn béc tầm 1,5 đến 2m (tùy khu vực có gió nhiều hay ít), mật độ béc 4×4 (nanh sấu) thì sẽ tưới ướt toàn bộ khu đất. Đây là cơ sở để phân lô cho khu tưới cần tưới ướt toàn bộ mặt đất như tưới rau, hoa, cỏ và những vườn trồng cây lâu năm có nhu cầu trồng xen cây ngắn ngày.

Tùy hình dạng khu vườn , bạn vẽ theo tỷ lệ và đếm số lượng béc sẽ lắp, từ đó tính ra diện tích lô tưới để chia lô tưới cho toàn bộ khu tưới.

Đối với những cây trồng lâu năm, chỉ cần tưới dưới gốc, 1 HP có thể phụ trách 300 béc.

Chúng tôi có sản xuất ống nối VĐT để gắn béc tưới đa năng vào, các ống nối VĐT này có thể gắn nhau bằng ren. Điều này giúp bạn có giải pháp tưới mới. Vì dụ: khi cây lâu năm còn nhỏ, bạn chỉ gắn vài ống nối sao cho béc tưới vượt khỏi đỉnh sinh trưởng của cây . Cây lớn tới đâu, gắn thêm ống nối VĐT tới đó, làm cho lúc nào béc tưới cũng trên ngọn cây, từ đó tưới phủ từ tán lá xuống gốc, rể.

Tưới từ ngọn xuống còn giúp bạn phun thuốc trừ sâu, phân bón là, kể cả bón phân hóa học nồng độ thấp (xem cách làm thùng chứa phân thuốc-phần sau)

Nếu tưới cách đưa béc lên ngọn cây, bạn cần bố trí 100 béc/1HP. Khi cây còn nhỏ có thể tưới nhiều lô tưới . Cây càng lớn, thân càng cao, tán lá càng rộng; khi đó, áp lực trong ống phải lơn bán kính tưới mới phun rộng ra, phủ hết tán lá. Lúc này ta khóa van, chỉ tưới một vài lô cho phù hợp.

Các cách bố trí ống, van khi phân chia lô tưới:

Bố trí “bộ khung” của hệ thống tưới :

Việc bố trí bộ khung của hệ thống tưới rất quan trọng. Nếu biết cách bố trí thì áp suất trong toàn hệ thống sẽ được cân bằng, lưu lượng nước cấp cho từ cây trồng gần bằng nhau; ngược lại, nếu bố trí sai sẽ bị tình trạng cây thì nhận nhiều nước, cây thì ít nước, thậm chí có cây không nhận được giọt nước nào. Có các loại mạng cấp nước sau:

+ Mạng cụt:

Mạng cụt loại 1:

Hình 6: Sơ đồ mạng cụt loại 1

Hình 6: Sơ đồ mạng cụt loại 1

Ghi chú: Các ống 60-42 vv trong hình chỉ là ví dụ. Khi thiết kế phải tính toán để xác định cụ thể.

Trên đường ống chính đi ngang, người ta bố trí các đường ống nhánh chạy theo chiều dài, ở giữa khu vườn, dùng T giảm nối vào ống chính. Cuối các ống nhánh, dùng nút BIT để bịt lại.
Cách bố trí này còn gọi là “mạng xương cá”

Nhận xét: Mạng cụt loại 1 rẻ tiền (ít tốn vật tư + công) nhưng không cân bằng được áp suất trong toàn hệ thống nếu dùng béc tưới không khống chế được lưu lượng. Những cây ở gần ống chính nhận được nhiều nước hơn các cây ở xa. Trong trường hợp sử dụng béc tưới đa năng , nếu số cây trong hàng ít (20 cây trở xuống) , ta hoàn toàn có thể thiết kế mạng cụt 1 và dùng ống nối VĐT thay cho ống PVC 16mm cho hệ thống tưới để có giá thành hệ thống tưới rẻ nhất.

Mạng cụt loại 2:

Hình 7: Sơ đồ mạng cụt loại 2

Hình 7: Sơ đồ mạng cụt loại 2

Đường ống chính (Từ giếng vào) (giả sử ống 60mm) nối (bằng cái T giảm) vào 2 ống nhánh (giả sử D42). Các ống nhánh lại nối T vào 2 đường ống thứ cấp (giả sử D34). Cuối các ống thứ cấp, dùng nút BIT để bịt lại.

Khi máy bơm hoạt động, nước từ ống chính đi vào 2 ống nhánh, tiếp tục dẫn vào 2 ống thứ cấp, ống thứ cấp ép nước từ 2 bên (cạnh dài của khu vườn) vào ống cấp (giả sử là ống 16mm hoặc ống nối VĐT) -cung cấp nước tưới cho cây trồng.

+ Nhận xét: Áp suất trong hệ thống cân bằng hơn so với mạng cụt loại 1. Các cây trồng ở giữa 2 ống nhánh (xa ống chính) sẽ nhận lưu lượng ít hơn nếu dùng béc tưới không khống chế được lưu lượng được ở từng béc tưới.

Ghi chú: Trong hình vẽ, ống chính nối T vào ống nhánh rồi gắn 2 van 42 là sai. Đúng ra phải gắn 4 van 34 chỗ giao tiếp (nối T) giữa ống nhánh với ống thứ câp để chia khu tưới thành 2 lô tưới.

Ứng dụng:

Trong trường hợp sử dụng béc tưới đa năng, ta hoàn toàn có thể sử dụng mạng cụt 1 (nếu hàng cây ngắn-gắn 20 béc đổ lại); và mạng cụt 2 (nếu hàng cây dài trên 40 cây, đi ống cấp 16 mm hoặc ống nối VĐT thay cho ống 16mm); cùng với chọn đường kính ống phù hợp (xem cách tính đường kính ống phần sau)

 

 + Mạng vòng:

Hình 8: Sơ đồ mạng vòng

Hình 8: Sơ đồ mạng vòng

Mạng vòng có đường ống bao lô khép kín toàn bộ quanh thửa đất .

Đường ống chính từ giếng đi vào nối với các ống nhánh bằng chữ thập hoặc 2 T (dùng T rẻ hơn dùng chữ thập) đường ống thứ cấp (từ ống chính vào các ống bao lô -vòng quanh thửa đất) từ đó nối với các ống cấp (xuyên hàng cây) để tưới cho cây trồng:

Nhận xét: Mạng vòng, tuy đắt tiền (tốn nhiều ống); nhưng đây là mạng giúp cân bằng áp suất trong toàn hệ thống tốt nhất. Các khu tưới lớn hay nhỏ, dùng mạng vòng đều tối ưu, kể cả các khu đất có địa hình chênh cao.

Mạng vòng được ứng dụng cho béc tưới cánh đập, các loại béc không có vít chỉnh lưu lượng (như béc bọ).

Khi sử dụng  béc tưới đa năng, bạn không nên làm mạng vòng, vì béc tưới đa năng cho phép hiệu chỉnh  lưu lượng  ở từng béc (từng cây) nên ta có thể  chỉnh vít cho lưu lượng  gần bằng nhau ở từng cây (bù áp thủ công) cho phép ta cân bằng lưu lượng trong toàn hệ thống.

VĐT

(còn nữa)

 

Nông Sản Đất Việt

Bình luận của bạn:

Nếu bạn có thắc mắc, ý kiến đóng góp của bạn xung quanh vấn đề này. Vui lòng điền thông tin theo mẫu dưới đây rồi nhấn nút GỬI BÌNH LUẬN. Mọi ý kiến của bạn đều được nongsandatviet.com đón đợi và quan tâm.

Cảm ơn các bạn!

*

*

Có thể bạn quan tâm:

Bài Phân Tích Hiệu Quả Của Tưới Tiết Kiệm Trong Sản Xuất Cà Phê Ở Tây Nguyên

Bài Phân Tích Hiệu Quả Của Tưới Tiết Kiệm Trong Sản Xuất Cà Phê Ở Tây Nguyên 13/08/2019 | 8:31 sáng

(Nongsandatviet.com) - Tưới tiết kiệm giúp giảm được 30% lượng nước tưới so với việc tưới truyền thống, tiết kiệm được tài nguyên nước và nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững trong việc ...

Tưới tiết kiệm giúp giảm được 30% lượng nước tưới so với ...

[Bài 6] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

[Bài 6] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu 21/07/2019 | 2:39 chiều

(Nongsandatviet.com) - Cách lắp ráp và sử dụng Béc tưới đa năng 1 - Quy cách đóng gói: Mỗi bịch béc tưới chứa 100 Béc tưới đa năng. 10 bịch đóng trong một túi lớn có nhãn; mỗi túi ...

Cách lắp ráp và sử dụng Béc tưới đa năng 1 - Quy ...

[Bài 5] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

[Bài 5] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu 21/07/2019 | 2:32 chiều

(Nongsandatviet.com) - PHẦN II - CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA BÉC TƯỚI ĐA NĂNG VÀ CÁC PHỤ KIỆN KÈM THEO ĐỂ LÀM HỆ THỐNG TƯỚI KIỂU MỚI 1: Ưu điểm của Béc tưới đa năng ...

PHẦN II - CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA BÉC ...

[Bài 4] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

[Bài 4] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu 21/07/2019 | 2:00 chiều

(Nongsandatviet.com) - e - Tính toán đường ống cấp: Đường ống cấp là đường ống đi xuyên qua sát hàng cây, mang nước tưới đến ống cấp để cung cấp nước cho các cây trồng có trong hàng. Tùy ...

e - Tính toán đường ống cấp: Đường ống cấp là đường ống ...

[Bài 3] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

[Bài 3] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu 21/07/2019 | 1:40 chiều

(Nongsandatviet.com) - d - Tính Toán Đường Ống Cấp: Tính đường kính ống cho hệ thống tưới là bài toán kinh tế -kỹ thuật quan trọng Đường ống chính tải nước tưới đến từng khu tưới và cho ...

d - Tính Toán Đường Ống Cấp: Tính đường kính ống cho ...

[Bài 2] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

[Bài 2] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu 21/07/2019 | 1:35 chiều

(Nongsandatviet.com) - Trong bài đầu tiên Seri bài viết Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu là phần thiết kế cho hệ thống tưới, bài viết dưới đây sẽ tiếp theo chủ ...

Trong bài đầu tiên Seri bài viết Cách Làm Hệ Thống Tưới ...