Nông Sản Đất Việt

Hướng Dẫn Lựa Chọn Lưới Chắn Côn Trùng Để Làm Nhà Màng

Lưới chắn côn trùng là điểm lưu ý thứ 2 sau khi bạn đã lựa chọn được màng nilong, lưới được quây bốn phía xung quanh nhà màng để chắn côn trùng xâm nhập và phần mở mái để tạo sự thông thoáng giúp khí nóng và hơi ẩm bốc lên trong nhà màng thoát ra ngoài. 

++ Xem thêm: Hướng dẫn lựa chọn màng nilong (màng PE) để làm nhà màng

luoi chan con trung nha mang

Phân loại lưới chắn côn trùng: 

Lưới chắn côn trùng được làm từ các hạt nhựa HDPE, trên thị trường hiện nay có nhiều sản phẩm của các quốc gia như Thái Lan, Đài Loan, Việt Nam… cho dù được sản xuất từ nước nào đi chăng nữa thì về cơ bạn lưới chắn côn trùng được chia làm 2 loại chính: Loại thường và Loại kháng UV

+ Loại thường: được làm từ các hạt nhựa HDPE nguyên sinh, độ bền kém hơn loại có kháng tia UV

+ Loại UV: được làm từ các hạt nhựa HDPE và có bổ sung thêm các phụ gia chống tia UV giúp gia tăng tuổi thọ sử dụng đồng thời hạn chế các laoij côn trùng cắn phá làm hỏng lưới. Độ bên cao với thời gian sử dụng lên đến 4 năm

Lựa chọn mật độ ô lưới:

+ Đối với quây 4 phía xung quanh nhà màng: chức năng là để ngăn chặn côn trùng xâm nhập nên ta lựa chọn loại lưới UV mật độ ô lưới là 230 ô/1cm2 đối với các loại cây trồng như Dưa Lưới, Cà Chua, Dưa Chuột…

+ Đối với lưới phía trên phần mở mái: chức năng là để thoát nhanh hơi nóng ẩm trong nhà màng nên ta sử dụng loại lưới UV có mật độ ô lưới là 75 ô/1cm2

Hướng dẫn lựa chọn màng nilong (màng PE) để làm nhà màng

Màng nilong hay còn gọi là Màng PE được tạo ra từ các hạt nhựa PE, HDPE, là loại dùng để che phủ phần mái của nhà màng. Do đặc tính là màng phủ phần mái của nhà màng – nơi chịu sự tác động rất lớn của mưa gió nên việc lựa chọn màng phủ từ chủng loại, kích thước, đặc tính và giá thành để phù hợp với mục đích sử dụng của nhà màng.

mang-lop-nha-kinh-sun-selector-01

Cấu tạo của Màng PE:

Màng có cấu tạo gồm 5 lớp, mỗi lớp có những tác dụng khác nhau đó là:

+ Đặc tính hống tia UV làm tăng tuổi thọ của nhà màng

+ Đặc tính trong suốt truyền ánh sáng, đặc tính khuếch tán ánh sáng giúp cây trồng nhận được nhiều ánh sáng từ nhiều phía làm gia tăng khả năng quang hợp có thể trồng mật độ dày trong nhà màng, ngoài ra việc khuếch tán ánh sáng cũng tỉ lệ thuận với nhiệt độ trong nhà màng, nếu màng có tính năng khuếch tán ánh sáng tốt thì nhiệt độ bên trong sẽ đỡ nóng hơn, và người lại nếu khả năng khuếch tán ánh sáng thấp thì nhiệt độ bên trong nhà màng sẽ rất nóng.

+ Đặc tính chống đọng hơi nước: Các chất phụ gia AD làm tăng độ căng của bề mặt màng giúp hơi ẩm dễ dàng thoát ra từ phần mở mái mà không đọng lại trên mái, tránh được việc hình thành sương trong nhà màng

+ Đặc tính chống côn trùng: Các chất phụ gia IR giúp chống các loại côn trùng cắn phá làm hỏng màng

+ Đặc tính ổn định nhiệt độ: giúp nhiệt độ trong nhà màng luôn ổn định trong sản xuất

Giá thành và tuổi thọ sử dụng:

Hiện nay trên thị trường được ưa chuộng nhất là màng nhập khẩu của isarel giá từ 12 – 15 nghìn đồng / 1m2. Tuổi thọ sử dụng lên đến 5 năm. Ngoài ra Việt Nam cũng tự sản xuất được với giá thành 10 – 12 nghìn đồng / 1m2tuổi thọ sử dụng 3 năm

Lựa chọn kích thước của màng PE:
Đối với các nhà màng có chiều ngang 8m, chiều ngang của màng PE phải là chiều ngang của nhà kính cộng thêm 1 mét => Sử dụng khổ 9m

Đối với nhà kính dạng ống vòm thì phải cộng thêm 1,5 mét vào kích thước của vòm để trừ hao cho phần rìa hai bên chôn xuống đất

Cách thức lắp đặt: 

cach lap dat mang phu
Khi tháo bỏ lớp vỏ bảo vệ bên ngoài, ta tiến hành mở nếp gấp ra thì bề mặt trong của màng phim sẽ hướng lên trời. Khi lắp đặt thì bề mặt ngoài của màng PE sẽ được đặt tiếp xúc với khung mái và sẽ hướng xuống đất.
Trong lúc thi công nếu có sơ ý làm rách hoặc thủng màng, dùng băng dính được thiết kế riêng cho polyethylene.

Bọ Rùa Là Gì? Những Lợi Ích Bất Ngờ Của Bọ Rùa Đối Với Khu Vườn Của Bạn

Bọ Rùa là thiên địch của Rệp và Nhện Đỏ, một con Bọ Rùa trưởng thành có thể ăn 100 con rệp sáp mỗi ngày, với một tốc độ ăn như vậy thì trong vòng đời của Bọ Rùa có thể ăn 5000 con Rệp, Nhện Đỏ. Do vậy có thể coi Bọ Rùa là một loại côn trùng rất có ích trong khu vườn của chúng ta. Đối với các bạn canh tác nông nghiệp hữu cơ hoặc nông nghiệp thuận theo tự nhiên thì việc tìm hiểu về lợi ích cũng như cách thức để thu hút Bọ Rùa đến vườn là một vấn đề cần thiết. 

Cách thu hút và phát triển Bọ Rùa đến vườn: 

Thức ăn là yếu tố đầu tiên sẽ giúp thu hút bọ rùa đến vườn của bạn. Bọ rùa ăn hai thứ: rệp, nhện đỏ và phấn hoa. Chúng cần cả hai để tồn tại và khi những thứ này dồi dào, bọ rùa sẽ vui vẻ di chuyển đến khu vườn của bạn.

Có một số cây phấn hoa mà bọ rùa thích. Những bông hoa trên những cây này thường có hoa phẳng và có xu hướng màu trắng hoặc vàng. Hoa thu hút bọ rùa là:

cach thu hut bo rua den vuon

Nửa còn lại của việc đưa bọ rùa đến khu vườn của bạn là để đảm bảo chúng có đủ bọ để ăn, càng có nhiều rệp càng có nhiều bọ rùa. Do đó để lại rệp và các loài gây hại khác sẽ giúp thu hút bọ rùa.

Một điều khác bạn có thể làm để giúp mang bọ rùa đến vườn là loại bỏ việc sử dụng thuốc trừ sâu. Thuốc diệt côn trùng sẽ giết chết tất cả các lợi côn trùng kể cả Bọ Rùa

Cách nuôi dưỡng và duy trì Bọ Rùa phát triển trỏng vườn: 

– Đáp ứng cho binh lính của bạn đầy đủ nước, thức ăn và một môi trường sống không có thuốc diệt côn trùng thì họ sẽ hợp tác lâu dài với bạn.

– Mùa xuân tới, khi thời tiết bắt đầu ấm lên thì cũng là lúc bọ rùa bắt đầu phát triển nhiều nhất. Trong thời gian này bạn tranh thủ trồng các loại cây để thu hút bọ rùa tơi vườn như: cúc vạn thọ, thì là, rau hẹ.. bạn sẽ có những giải pháp thiên địch rất bất ngờ. Đặc biệt cây cúc vạn thọ thu hút bọ rùa bằng mùi của lá và hoa, khi cây có hoa thì bọ rùa đến nhiều hơn,  Ngoài ra, rễ của cúc vạn thọ cũng tiết ra một loại hợp chất xua đuổi những loài ký sinh trùng gây hại trong đất. Do đó mà trồng hoa vạn thọ vừa để điểm tô vẻ đẹp sân vườn và tạo ra một “vành đai” bảo vệ vững chắc cho vườn rau sạch. Khi trồng cố gắng trồng theo từng cụm vì bọ rùa thích ẩn nấp chổ có bóng râm, sau khi qua vườn ăn rệp no nê thì chúng thường bay về tổ để ngủ và đẻ trứng (cây vạn thọ cúc là vật chủ cho bọ rùa).

bo rua 3

 

Chú ý: đừng nhầm lẫn bọ rùa có ích và bọ rùa có hại: Cách nhận biết cụ thể:

Bọ rùa có ích:
– Thường có màu sắc sặc sỡ, thường là màu đỏ, cánh bóng, vì ăn thịt nhiều .

– Có ít chấm trên thân, hoặc vài khoang đen

Bọ rùa có hại:
– Màu sắc nhạt hơn, thường là màu cam, cánh hơi giáp nếu sờ vào cánh sẽ thấy rõ, vì ăn rau nhiều.

– Thường có nhiều chấm đen nhỏ trên thân, thường là 28 chấm.

Lời kết

Với những kinh nghiệm chia sẻ bên trên bạn đã biết được cách thức để sử dụng những chiến binh Bọ Rùa để chống lại Rệp, Nhện Đỏ bảo vệ khu vườn trong suốt cả mùa hè!

Hãy ghé thăm nongsandatviet.com thường xuyên để có thể cập nhật được thêm những kiến thức rất bổ ích cho mùa vụ của mình. Chúc các bạn có một mùa vụ bội thu và thành công.

Một số hình ảnh về Bọ Rùa có ích

bo rua 2

 

mau-sac-cua-bo-rua-1
photo-2-1539589714761134030084

bo rua 1

[Bài 6] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

Cách lắp ráp và sử dụng Béc tưới đa năng

1 – Quy cách đóng gói:

Mỗi bịch béc tưới chứa 100 Béc tưới đa năng.

10 bịch đóng trong một túi lớn có nhãn; mỗi túi lớn chứa 1.000 béc

Việc đóng gói được sử dụng theo cách bỏ béc lên cân điện tử siêu nhậy nên không thể dư hoặc thiếu số lượng (100 cái) béc tưới trong một bịch.

2 – Lắp ráp và cân chỉnh Béc tưới đa năng:

Khi lắp ráp các bộ phận hợp thành của Béc tưới đa năng, cần chú ý:

 – Nút A có đầu bằng, gắn vào lổ ren ở đỉnh thân béc

 – Nút B có đầu tròn, gắn vào lổ ren trên thân béc, nằm ngang.

– Cây lâu năm mới trồng:

Lắp nút A, vặn cho đến khi nhìn ngang thấy đầu nút A vừa ló ra khỏi lổ. Sở dĩ ta vặn cho đầu nút A mấp mé lổ vì ở trạng thái này sẽ có bán kính tưới nhỏ nhất, phù hợp với cây lâu năm mới trồng. Sau thời gian, cây lớn lên ta vặn ép nút A sâu xuống để có bán kính tưới lớn hơn theo hình chiếu tán lá.

Lắp nút B: Lắp vặn nút B hết cở, nhìn qua lổ rỗng thân béc thấy đầu nút B choán hết lổ rỗng; rồi vặn ra một, hai vòng cho tất cả các béc. Nói chung, nếu muốn nước ra nhiều tại béc đó thì vặn nút B ra.

Đối với những béc gần ống chính, đầu hàng; ta vặn nút B vô để giảm lưu lượng nước phun ra; những béc càng xa ống cấp ta vặn nút B ra để lưu lượng nước ra nhiều hơn.

Sau khi hiệu chỉnh lổ phun cả vườn, ta mở máy bơm nước cho hệ thống tưới hoạt động. Lúc này phải chịu ướt, đi từng hàng quan sát bằng mắt, cân chỉnh các béc trong từng hàng cây trong toàn vườn sao cho lưu lượng nước thoát ra ở từng béc gần như nhau là được.

Việc cân chỉnh thực hiện mỗi năm một lần cho phù hợp với mức độ lớn lên của cây trồng.

– Đối với cây rau màu ngắn ngày:

Cây rau màu, cây ngắn ngày trồng trong nhà lưới nhà kính hoặc trồng bên ngoài ở khu vực ít gió có thể bố trí mật độ béc 4×4 (mét), cũng cân chỉnh nút A và nút B như cây lâu năm; nhưng có khác là ta cho nút A sát vô lổ phun, cách chừng 0,1 mm là tưới ướt đều cả khu tưới.

Nên bố trí các béc theo hình nanh sấu.

– Chuyển sang tưới nhỏ giọt:

Đối với vườn cây chủ vườn muốn thiết kế hệ thống tưới nhỏ giọt, hoặc vườn cây đang tưới phun gặp năm thời tiết thất thường, không đủ nước tưới thì chỉnh béc để Béc tưới đa năng chuyển sang trạng thái tưới nhỏ giọt (hoặc tưới phun lưu lượng thấp) để phân phối cho mỗi cây một ít nước nhằm duy trì sự sống. Muốn vậy, vặn nút A và nút B vô cho lưu lượng từ béc ra theo ý mình. Muốn chuyển sang tưới nhỏ giọt, ta vặn cả 2 nút A và B vô hết cở sao cho mỗi giây có hai giọt rơi ra là được.

Kèm theo béc tưới, ống nối và các phụ kiện, chúng tôi có chế tạo khoan cầm tay để tạo lổ 6mm và 8mm hàn chữ T vào lục giác để vặn chỉnh các nút A và B

Nếu bạn dùng cục khởi thủy có ron cao su  thì mua mũi khoan 8mm khoan lổ trên thành ống PVC, xong gắn đệm ron cao su vô lổ, bảo đảm  không rỉ nước chỗ lổ khoan.

Nếu bạn không dùng đệm ron cao su (tiết kiệm) thì mua khoan 6mm, chỗ lổ khoan có rỉ nước tí

Hình 2: Khoan cầm tay tự chế dùng khoan tạo lổ gắn béc vào ống PVC

Hình 2: Khoan cầm tay tự chế dùng khoan tạo lổ gắn béc vào ống PVC

Các phụ kiện  đi kèm béc tưới đa năng (Tùy chọn)

+Ống nối VĐT: Là ống nhựa cứng, hai đầu có ren ngoài và ren trong, nối nhau được. Ta có thể  gắn trực tiếp  béc tưới đa năng  mà không dùng cục khởi thủy.

Hình 3: Ống nối VĐT

Hình 3: Ống nối VĐT

Tôi xin phép các bạn đặt tên cho ống nối này là “Ống nối VĐT”, ghi tắt họ tên tôi chọn gọn, dễ nhớ và mục đích  lớn hơn là bảo vệ  bản quyền.

Ta có thể dùng ống nối VĐT chôn dọc theo hàng cây (nếu mỗi nhánh không nhiều hơn 20 béc). Ví dụ từ ống chính là ống PVC giữa vườn, ta khoan lổ (hoặc dùng T ren) để nối ống nối VĐT về 2 phía; cây trồng cách nhau 5m thì mỗi nhánh 20 béc tức 100m, vì chia 2 nhánh ta có thể  dùng ống nối VĐT được tổng chiều dài  200m.

+Cục khởi thủy+ron cao su

Cục khởi thủy và ron cao su  dùng để gắn ống nối VĐT vào ống nối VĐT khác hoặc ống nhựa PVC bằng cách khoan lổ. Ngoài ra, ta có thể  gắn béc tưới đa năng  vào cục khởi thủy +ron cao su  rồi vặn để gắn béc tưới đa năng trực tiếp vào thành ống nối VĐT hoặc ống PVC qua lổ khoan trên thành ống.

Nếu bạn khoan lổ trên thành ống để gắn béc mới vào (hoặc thay béc cũ) thì cần mua 1 béc mới+1 cục khởi thủy+1ron cao su. Khoan lổ 8mm vào thành ống, gắn ron cao su vô lổ khoan trước, rồi vặn cục khởi thủy đã gắn béc vô. Nếu bạn gắn ron cao su vô cụ khởi thủy+béc trước rồi vặn cả cụm vô lổ khoan sẽ khó lắp vô hơn nhiều.

Bạn có thể không cần mua ron cao su, khi đó bạn khoan lổ 6mm trên thành ống, vặn trực tiếp cụm khởi thủy+béc mới vô; không có đệm cao su nước sẽ rỉ ra chân béc và khi vặn vô, tháo ra ren ở cục khởi thủy sẽ bị dập, hư (mà vẫn vặn vô được)

Nếu bạn dùng ống nối VĐT khoan lổ gắn vào thành ống PVC hoặc ống nối VĐT nằm ngang thì cũng gắn cục khởi thủy+ron cao su  như trên vào lổ khoan, vặn ống nối vô đến tầm cao cần thiết (vượt khỏi ngọn cây) rồi vặc béc rực tiếp vô ống nối VĐT chứ không cần dùng cục khởi thủy.

Hình 4: Gắn cục khởi thủy có ron cao su vào lổ khoan trên thành ống PVC rồi vặn béc tưới đa năng vào để phun tưới.

Hình 4: Gắn cục khởi thủy có ron cao su vào lổ khoan trên thành ống PVC rồi vặn béc tưới đa năng vào để phun tưới.

 

Hình 5: Khoan lổ 8mm, gắn ống nối VĐT có cục khởi thủy+ron cao su để gắn (vặn) thẳng góc ống nối VĐT vào ống nối VĐT nằm ngang hoặc ống PVC.

Hình 5: Khoan lổ 8mm, gắn ống nối VĐT có cục khởi thủy+ron cao su để gắn (vặn) thẳng góc ống nối VĐT vào ống nối VĐT nằm ngang hoặc ống PVC.

Khoan lổ gắn ống nối VĐT thẳng góc vào thành ống nối VĐT chôn dưới đất và vặn các ống nối VĐT đi dọc theo thân cây (buộc ống VĐT vào nhánh cây), đưa lên khỏi đỉnh sinh trưởng (ngọn cây); từ đó gắn béc tưới đa năng  vào, phun tưới từ trên ngọn cây xuống.

Cách này giúp ta vừa tưới, vừa rửa tán lá, vừa phun thuốc trừ sâu hoặc bón phân bón lá, phân NPK pha loãng rất thuận tiện  và tiết kiệm  công sức (cách làm cụ thể -xem phần II bên dưới).

+Cái T ren:

Hình 5: T ren dùng chia ống nối VĐT về hai phía hoặc nhiều hơn

Hình 5: T ren dùng chia ống nối VĐT về hai phía hoặc nhiều hơn

Trong trường hợp  làm hệ thống tưới cho các cây có trụ như thanh long , hồ tiêu; hoặc cây lâu năm  đã lớn; để tránh tia nước phun ra bị cản trở  bởi trụ, thân cây; ta dùng T ren chia về 2 phía để gắn 2 béc phun.

Ngoài ra, chúng tôi  còn sản xuất  Co ren và nối đảo đầu để uốn cong ống nối VĐT lên trên để vặn béc tưới đa năng  vô (trong trường hợp  dùng T ren chia về 2,3 hoặc 4 phía.

Kết bài:

Vậy là chúng ta đã đi qua 5 bài viết về các kiến thức căn bản nhất để tự tay làm hệ thống tưới cho chính khu vườn của mình. Chúc các bạn thành công!

VĐT

[Bài 5] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

PHẦN II – CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA BÉC TƯỚI ĐA NĂNG VÀ CÁC PHỤ KIỆN KÈM THEO ĐỂ LÀM HỆ THỐNG TƯỚI KIỂU MỚI

1: Ưu điểm của Béc tưới đa năng so với béc phun thông thường (béc lục giác, béc bọ)

Béc tưới đa năng là béc tưới kiểu mới, một sáng chế hoàn toàn mới, đã được nhà nước bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Béc tưới đa năng có thể:

1- Điều chỉnh  lưu lượng phun ra ở từng béc.

2- Điều chỉnh  bán kính  tưới.

3- Điều chỉnh cho tưới phun sương.

4-Điều chỉnh cho tưới phun mưa.

5-Điều chỉnh cho tưới nhỏ giọt.

Hình 1: Béc tưới đa năng VĐT.(Béc mới)

Hình 1: Béc tưới đa năng VĐT.(Béc mới)

2: Béc tưới đa năng  mới có một số cải tiến  so béc cũ:

-Làm bằng nhựa nguyên sinh  cao cấp và tăng cường  chất chống tia UV đảm bảo  độ bền trong điều kiện  ngoài trời.

-Tăng đường kính phun từ 1,5mm (cũ) lên 2mm để tăng lưu lượng  tưới và chống nghẹt béc.

-Giảm bới điểm mù: từ 2 “tai” (béc cũ) chỉ còn 1 “tai” (béc mới), hạn chế  được điểm “cản” khi nước phun ra.

-Tăng đường kính  chân béc từ 5,5mm (béc cũ) lên 12mm (béc mới) để đảm bảo  chân béc không bao giờ  bị gãy.(Đây là điểm yếu của béc cũ-theo nguyên lý  sức bền vật liệu, đường kính  càng lớn khả năng  chịu lực càng cao)

Béc tưới đa năng gồm thân béc và hai nút (vít) điều chỉnh.

Một nút điều chỉnh gắn phía trên đỉnh béc theo hướng đứng, có đầu vít phẳng; gọi là nút A.

Một nút điều chỉnh gắn dưới, ngang thân béc có đầu tròn, gọi là nút B.

Thân béc có lổ rỗng 2mm để dòng nước đi qua từ dưới lên trên; và hai lổ tạo ren để gắn các nút A, B vào thân béc

Khi ta vặn các nút A, B vào thân béc, gắn béc vào và đường ống có áp lực, nước sẽ đi từ lổ rỗng vào thân béc, va đập vào đỉnh nút A bắn các tia nước ra chung quanh dưới dạng tưới phun.

– Khi béc đang phun, nếu ta càng chỉnh (vặn) nút A vào, đỉnh nút A càng xuống sâu, vùng phun sẽ càng mịn (sương) hơn và bán kính phun sẽ càng rộng ra. Nếu ta vặn nút A ra, đỉnh nút A chuyển lên, độ mịn (sương) của tia nước phun ra càng giảm và bán kính vùng tưới cũng giảm theo.

– Nếu ta vặn nút B vào, đầu nút B sẽ dịch chuyển vô làm cho lổ rỗng trong thân béc hẹp dần, nên lưu lượng nước đi qua lổ rỗng sẽ giảm dần và ngược lại.

-Nếu ta vặn cả nút A và nút B vô hết cở, sẽ chuyển sang tưới nhỏ giọt.

3 – Những ưu điểm khi hiệu chỉnh được bán kính tưới và độ sương của Béc tưới đa năng:

– Khi cây trồng (lâu năm) còn nhỏ, ta điều chỉnh bán kính tưới nhỏ, nước ra nhiều, tưới nhanh; tưới một lúc nhiều cây. Khi cây càng lớn, rể lan ra xa, ta hiệu chỉnh cho bán kính tưới xa ra theo, mà cũng chỉ dùng 1 cái béc.

Việc điều chỉnh chỉ làm 1 lần, sau đó không điều chỉnh nữa, cho đến khi cây lớn lên, cần mở rộng đường kính vùng tưới.

– Đối với cây ngắn ngày như rau màu, cỏ (chăn nuôi), bố trí mật độ béc 4×4 (mét), sẽ tưới đều trong điều kiện lặng gió, khi có gió sẽ mang hạt nước dạng sương đi xa cả chục mét.

Về nguyên tắc; khi thiết kế hệ thống tưới sử dụng các béc không có nút hiệu chỉnh  để khống chế được lưu lượng (béc quay đập, béc bọ vv) ta phải nâng cao 1,5 đến 2 lần tiết diện theo công thức tính toán để chống hiện tượng lưu lượng dọc đường. Trong khi sử dụng béc tưới đa năng; ta sử dụng ống đúng theo tiết diện tính toán – nhờ đó giảm chi phí làm hệ thống tưới

Đó là ưu điểm lớn nhất của béc tưới đa năng – nó giúp kéo giảm chi phí xây lắp hệ thống tưới, nhờ vào nút B cho phép hiệu chỉnh lưu lượng phun ra ở từng béc -chống hiện tượng lưu lượng dọc đường của hệ thống tưới.

– Có thể dùng béc đa năng phun sương ở quán cà phê (độ sương không bằng béc phun sương chuyên dùng, hao nước hơn nhưng vẫn mát), phun sương làm mát trang trại chăn nuôi, nhà xưởng vv. .

– Có thể hòa thuốc trừ sâu trong thùng phuy, dùng mô tơ hút để tưới phun sương trên cây thay cho việc bơm thuốc trừ sâu.

– Hiện nay, các vườn thanh long Bình Thuận đang dùng béc bọ lục giác; phải gắn 4-5 cái béc cho 1 trụ thanh long mà bán kính phun chưa đạt yêu cầu, chưa ướt hết vùng rể. Nếu thay béc đa năng thì chỉ cần 2 béc, vì có thể điều chỉnh bán kính tưới xa ra.

Khi đó, ta có thể tăng số lượng trụ tưới cùng lúc lên. Béc tưới đa năng được thiết kế chân béc gắn vô cục khởi thủy có dạng côn nên có thể dễ dàng thay béc bọ chỉ với thao tác vặn mở béc cũ ra, gắn Béc tưới đa năng vô là xong.

– Vườn mới trồng cây lâu năm, ta chôn đường ống PVC dọc theo hàng cây, khoan lổ 8mm, gắn ron cao su vô, tiếp đó vặn gắn ống nối VĐT vô sao cho ống nối VĐT vượt trên ngọn cây tầm 0,2-0,5m; trên cùng chỉ gắn 1 Béc tưới đa năng là tưới đẹp. Ta cũng có thể  làm như trên nhưng không gắn ống nối VĐT và béc tưới đa năng  tại gốc cây, mà gắn vào khoảng giữa 2 cây và hiệu chỉnh để tưới cùng lúc nhiều cây. Riêng cây thanh long, cây tiêu (có trụ) nên gắn hai Béc tưới đa năng hai bên trụ (Chữ T sát trụ chia hai ống nối về hai phía của trụ bê tông) để tránh tình trạng nước phun ra bị cản trở bởi trụ bê tông, nước sẽ phun ướt đều vùng rể.

Có thể làm hệ thống tưới thanh long với mỗi trụ dùng 1 béc tưới đa năng đặt trên và cách đầu trụ 0,5m; dùng ống nối VĐT dẫn nước từ ống 16mm dưới đất lên khỏi đầu trụ.

4 – Những ưu điểm khi hiệu chỉnh được lưu lượng phun ra ở từng béc (gốc cây) :

Một vấn đề đau đầu của ngành cấp nước là giải quyết hiện tượng lưu lượng dọc đường. .

Hiện tượng lưu lượng dọc đường là nếu có nhiều lổ thoát nước trên cùng một đường ống thì nước sẽ chảy vô đầy lổ thoát nước gần ống chính, ống nhánh nhất, còn thừa mới thoát ra lổ sau nó. Vì lý do này, càng xa ống chính, ống nhánh nước thoát ra càng yếu, ít. Nước sinh hoạt mạng cụt, nhà trong hẽm càng sâu, nước càng yếu.

Đối với hệ thống tưới, giải quyết bài toán lưu lượng dọc đường là vấn đề khó, vì tại mỗi lổ thoát ra gốc cây không có van hãm riêng, nên càng gần ống chính, nước ra càng mạnh. Giữa hàng hoặc cuối hàng cây nước ra càng yếu; để tưới ướt những cây cuối hàng theo yêu cầu thì phải kéo dài thời gian tưới, khi đó những cây gần ống chính và ở đầu hàng quá thừa nước.

Để giải quyết bài toán lưu lượng dọc đường, người ta buộc phải tăng đường kính ống cấp lên gấp đôi so với đường kính tính toán, đồng thời tăng công suất máy bơm, giảm diện tích tưới. .

Riêng béc đa năng, do có thể điều chỉnh nút B nên có thể hiệu chỉnh lưu lượng nước phun ra ở từng lổ thoát, có nghĩa là chỉnh nước ra ít ở những cây ở đầu hàng, gần ống chính, chỉnh để tăng lưu lượng phun ra ở các béc cuối hàng sao cho lưu lượng phun ra gần như tương đương nhau mà không cần tăng kích thước ống cấp (là ống có số lượng nhiều nhất trong 1 hệ thống tưới). Nhờ vậy giá thành hệ thống tưới khi dùng Béc tưới đa năng sẽ giảm đáng kể (tiết kiệm chi phí làm hệ thống tưới)

Một ố người dùng ống HDPE hoặc LDPE. Đây là loại ống mềm, đường kính  20mm đi trên mặt đất, dọc theo hàng cây (không chôn) nên ống mau lão hóa hoặc vướng víu. Nếu chôn ống mềm dưới đất thi lâu ngày ống bị xẹp làm giảm lưu lượng,  vận chuyển  nước nhưng khổ là không biết nó bị xẹp nơi nào để đào lên xử lý. Vì vậy, khuyên các bạn dùng ống cứng PVC hoặc ống nối VĐT để chôn dưới đất

5 – Chuyển sang béc tưới nhỏ giọt:

Khi văn cả 2 van A và B vô hết cở, sẽ biến thành béc nhỏ giọt!

VĐT

(Còn nữa)

[Bài 4] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

e – Tính toán đường ống cấp:

Đường ống cấp là đường ống đi xuyên qua sát hàng cây, mang nước tưới đến ống cấp để cung cấp nước cho các cây trồng có trong hàng.

Tùy theo số cây trong hàng mà ta tra bảng, chọn đường kính ống cấp phù hợp và gần đúng.

Hình 14: Bảng tra tính đường kính ống cấp

Hình 14: Bảng tra tính đường kính ống cấp

Trong ngành cấp thoát nước, người ta còn tính toán hao hụt năng lượng dẫn đến giảm áp lực nước do các co, cút, van, chỗ ống cong. . tác động vào. Tuy nhiên, đây là bài viết cho nông dân nên chúng tôi giản lược và bỏ qua những tác động đó, coi như đây là bài toán gần đúng, và thực tế có thể áp dụng trong việc thiết kế hệ thống tưới mà không bị ảnh hưởng gì lớn và có thể tự điều chỉnh được (ví dụ: có thể tăng thời gian tưới lên chút ít để bù vào sai số do tính toán).

 Nếu bạn dùng ống nối VĐT đi xuyên hàng, chôn dưới đất thì ta tính được số lượng béc tưới đa năng  tối đa trong (nhánh) hàng cây như sau:

Ống nối VĐT có D=9mm. Tính ra thiết diện S1=4,5×4,5×3,1416=63,6174 mm2

Lổ phun béc tưới đa năng  có D=2mm. Tính ra S2=1x1x3,1416=3,1416 mm2

Theo phương pháp thiết diện tương đương, ta tính ra số béc tối đa  lắp đặt cho mỗi “nhánh”

S1/S2=63,6174/3,1416=20,25. Như vậy, nếu đi ống nhánh ở giữa, dọc theo chiều dài khu vườn, ta lắp mỗi bên 20 béc tưới đa năng, tổng chiều dài  hàng (2 nhánh) lắp được 40 béc.

j-Tự chế bộc lọc chống nghẹt béc cho máy bơm :

Hệ thống tưới thường  bị nghẹt do chất bẩn thô, lơ lửng  hoặc hòa tan trong nước do đó  cần có cách hạn chế , loại trừ các chất bẩn của nguồn nước tưới.

Trên thị trường có bán sẵn bộ lọc đĩa nhưng bất tiện  và đắt tiền

Tôi hướng dẫn  bạn làm bộ lọc 2 lớp dùng ống lọc giếng khoan, rẻ mà hữu dụng.

Ống lọc dùng cho giếng khoan là ống PVC tương tự như ống PVC dẫn nước thông thường với các cở 60, 76, 90,114,140mm vv Chỉ khác là chiều dài chỉ 2m và trên thành ống người ta dùng máy cắt các khe rất nhỏ (Ống lớn 114mm trở lên khe cắt rộng 0,25mm; ống nhỏ 90mm trở xuống khe cắt rộng 0,13mm)

Nếu nguồn nước tưới là nước sạch (hút từ giếng khoan lên, chứa trong hồ đất có phủ bạt) ta chỉ cần dùng bộ lọc một lớp. Nếu nguồn nước bẩn hơn và muốn lọc sạch hơn, giảm công làm vệ sinh bộ lọc thì dùng bộ lọc hai lớp.

Dùng bộ lọc hai lớp hiệu quả lọc sạch gấp đôi bộ lọc một lớp; nhưng chi phí cũng… cao gấp đôi bộ lọc một lớp.

Ưu điểm của bộ lọc tự chế này là rẻ hơn rất nhiều so với bộ lọc đĩa (sáng chế của Israel) và dùng cho hệ thống tưới phun tốt hơn so với bộ lọc đĩa; vì bộ lọc tự chế đặt ở “đầu hút” của máy bơm; tổng diện tích của các khe lọc gấp 5 lần tiết diện ống hút máy bơm, nên nó không làm giảm áp lực máy bơm; còn bộ lọc đĩa có cấu tạo như các đĩa CD chồng lên nhau, đặt ở “đầu ra” của máy bơm nên nó cản dòng nước phun ra, gây mất áp suất máy bơm khá nhiều.

Thực chất bộ lọc đĩa dùng cho hệ thống tưới nhỏ giọt, đem sử dụng cho tưới phun là sai sách.

Cách tính chiều dài ống lọc của bộ lọc tự chế:

Đầu tiên, ta tính tiết diện (diện tích) ống hút máy bơm bằng công thức tính diện tích hình tròn:

S=R*R*3,1416; với R là bán kính của ống hút máy bơm.3,1416 là hằng số Pi.

Ví dụ ống hút máy bơm của bạn là 60mm thì bán kính R=30mm; diện tích của ống bằng:

30x30x3,1416=2.827,44 mm2.

Tổng diện tích của các khe cắt của ống lọc phải lớn gấp 5 lần diện tích ống hút mới bảo đảm cho máy bơm không mất áp khi hoạt động (vì khi sử dụng, bụi bám chiếm dần cách khe trên thành ống-diện tích các khe bị giảm dần); và cũng giúp ta giảm thời gian làm vệ sinh, chùi rửa cặn bã bám trên thành ống.

Các ống lọc lớn có khe cắt xa hơn và rộng hơn ống lọc nhỏ. Ta tính tổng diện tích của các khe cắt bằng cách tính chu vi ống lọc, nhân cho bề rộng khe cắt rồi nhân tiếp cho số lượng khe cắt.

Ví dụ: Ống lọc 140mm, cứ 1dm thì có 26 khe cắt trên thành ống. Ta tính được tổng diện tích của các khe cắt cho 1 dm ống lọc:

Chu vi ống lọc C=D*3,1416 (C là chu vi, D là đường kính ống lọc, 3,1416 là hằng số Pi)

C=140mmx3,1416=439,824mm.

Tổng diện tích các khe cắt cho 1dm ống lọc tính được bằng cách nhân chu vi với số khe cắt/1dm rồi nhân với chiều rộng khe cắt: 439,824mm*26*0,25mm=2.858,856 mm2

So sánh diện tích ống hút máy bơm với tổng diện tích của 1dm ống lọc 140mm là gần tương đương (diện tích ống hút máy bơm =2.827,44 mm2 Tổng diện tích các khe cắt cho 1dm ống lọc=2.858,856 mm2).

Muốn tổng diện tích các khe cắt của ống lọc lớn gấp 5 lần diện tích ống hút máy bơm, ta chọn ống lọc dài 5dm (0,5m).

Tính tương tự với ống lọc 90mm; 1dm có 66 khe cắt; ta tính được tổng diện tích các khe cắt của 5dm ống lọc 90mm là 45*45*3,1416*66*0,13*5=272.918,646 mm2, lớn gấp 96 lần diện tích ống hút 60mm của máy bơm.

Sở dĩ tôi chọn ống lọc bên trong 90mm, thay vì dùng ống 60mm là vì ống lọc 60mm dài 0,5m không rẻ hơn bao nhiêu, nhưng tổng diện tích khe cắt nhỏ hơn khá nhiều. Với tổng diện tích khe cắt ống 90 ta chỉ cần làm vệ sinh ống lọc ngoài (dùng đồ chà soong chảo), vì tháo ống ra làm vệ sinh ống lọc bên trong rất tốn công (có khi ta dán keo, bắn vít-tháo lắp khó). Khi đó, chỉ cần vệ sinh ống lọc ngoài, còn ống lọc trong đã được ống lọc ngoài bảo vệ và tổng tiết diện lớn gấp trăm lần ống hút nên chỉ tháo ra làm vệ sinh khi thấy hệ thống tưới bị yếu-thường 1 vài năm mới mở ra vệ sinh ống lọc bên trong.

Bộ lọc 2 lớp tiêu chuẩn có ống lọc ngoài 140mm; lồng trong ống lọc trong 90mm. Ta chọn ống lọc 90mm dài 5dm (0,5m) cho rộng rãi thoải mái, giảm chiều dài lại cũng không tiết kiệm bao nhiêu.

Một bộ ống lọc tiêu chuẩn gồm ống lọc ngoài 140mm, ống lọc trong 90 đều dài 5dm, nút bít 140 và 90; bầu giảm 140-60 và 90-60; 1 van 1 chiều (lúp pê 1 chiều) cản nước trả về khi tắt máy bơm, đoạn ống PVC 60mm; ống ruột gà 60mm (chiều dài tùy độ sâu của hồ dùng kéo bộ lọc lên khỏi mặt nước khi làm vệ sinh bộ lọc).

Bộ lọc tiêu chuẩn này dùng cho máy bơm lớn (cở 3-4 HP) hoặc nhỏ hơn đều được.

Trong trường hợp bạn xài điện 3 pha, chạy máy bơm lớn; có thể đặt bộ lọc 2 lớp dài 1m.

Nếu bạn dùng máy bơm 1HP hoặc nhỏ hơn tưới diện tích nhỏ, nguồn nước tương đối sạch thì chỉ cần bộ lọc 1 lớp là ống lọc 90mm dài 0,5m + nút bít 90 + bầu giảm + van 1 chiều + ống ruột gà là được.

Ta cũng có thể dùng nối nhanh để mở bộ lọc mang lên bờ làm vệ sinh thay vì dùng ống ruột gà. Nhưng khi ta mở nối nhanh, nước bẩn tràn vào ống hút máy bơm gây nghẹt hệ thống béc tưới, phải đi thông béc. Do đó, dùng ống ruột gà (chiều dài tùy ao sâu hay cạn) vẫn tốt hơn.

Nhiều bạn hiểu cấu tạo của bộ lọc tự chế 1 lớp hoặc 2 lớp, nhưng nhiều nơi không tìm ra ống lọc, lúp pê 1 chiều hoặc ống ruột gà phù hợp để mua, nhờ tôi mua giúp rất nhiều.

Do đó, tôi nãy ra ý tưởng chế sẵn bộ lọc tiêu chuẩn 2 lớp dài 0,5m để ship cho ai cần mà không muốn tự chế. Giá thành bộ lọc bằng tổng chi phí= vật tư + nhân công +10% lãi suất cho tôi (hi hi). Tiền ship người mua tự trả.

Tuy bạn tốn tiền ship và bị tôi “chặt” 10% lãi suất; nhưng chắc chắn bộ lọc làm sẵn này sẽ rẻ hơn bạn tự chế. Lý do là bạn phải ra tiệm mua nguyên 2 cây ống lọc dài 2m chứ người ta không bán lẻ, trong khi ta chỉ cần đoạn ống lọc dài 0,5m là đủ.

Hình 15: Cấu tạo bộ lọc và hình bộ lọc tiêu chuẩn

Hình 15: Cấu tạo bộ lọc và hình bộ lọc tiêu chuẩn

k-Bón phân và phun thuốc trừ sâu theo nước tưới

Hình 17-Nguyên lý vận hành và hình thùng bón phân loại nhỏ

Hình 17-Nguyên lý vận hành và hình thùng bón phân loại nhỏ

-Gắn vào thùng nhựa 2 cái van, 1 van ở trên cách miệng thùng 1 tấc, một van ở dưới, cách đáy thùng 1 tấc
-Nối ống dẫn từ 2 van vào máy bơm. Lưu ý nối van ở đáy thùng vào đầu hút của máy bơm, nối van trên miệng thùng vào đầu nước ra của máy bơm
-Trong thùng có gắn đoạn ống lọc nối thông với van dưới thùng
-Đổ phân vô thùng ngâm 1 đêm
-Khi bật mô tơ, dung dịch phân trong thùng bị máy bơm hút vào qua van dưới đáy thùng, hòa cùng dòng nước tưới phân phối đến cây trồng
-Dung dịch phân trong thùng bị hút sẽ cạn dần, khi đó ống dẫn từ đầu ra của máy bơm sẽ bổ sung nước vô thùng qua van trên thùng
-Muốn đánh phân ít hay nhiều thì điều chỉnh 2 van trên và dưới, đồng thời điều chỉnh 2 van sao cho nước bù vào và dung dịch phân hút ra bằng nhau. Mực nước trong thùng luôn giữ cô định
-Chi phí làm bộ châm phân này khoảng 300 ngàn, khỏi mất công đi bỏ phân, muốn bón nhiều ít tùy ý, ngày nào cũng bón 1 ít thì cây sẽ hấp thụ phân tốt hơn..

VĐT

(Còn nữa)

 

[Bài 3] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

d Tính Toán Đường Ống Cấp:

Tính đường kính ống cho hệ thống tưới là bài toán kinh tế -kỹ thuật quan trọng

Đường ống chính tải nước tưới đến từng khu tưới và cho cả vùng tưới, do đó, ta phải tính toán được chiều dài và đường kính ống phù hợp và cả áp lực để chọn loại ống phù hợp (lớn quá sinh thừa – tốn tiền vô ích, ống nhỏ quá không cung cấp đủ nước cho khu tưới, ống dõm quá sẽ bị xé vỡ – > tốn kém…) .

Tuyệt đối không nên ước lượng đường kính ống mà phải dùng công thức hoặc bảng tra (phần dưới) để tính toán đường kính ống.

Ngoài ra, ta cần tính vị trí lắp đặt đường ống chính và chuyển họa nó lên bản vẽ, ghi chú cả các phụ kiện . Thông thường nếu khu tưới có địa hình thấp dần, nếu dùng béc không có vít hiệu chỉnh  lưu lượng (béc bọ, béc cánh đập quay)  thì ta bố trí đường ống chính và ống cấp đi theo bình độ (theo hướng cùng cao độ của khu tưới), nhờ đó khi xả nước ra khỏi đường ống chính, nước sẽ có khuynh hướng chảy từ nơi cao đến nơi thấp – > có lợi về áp suất và năng lượng.

Nếu đất tương đối bằng phẳng hoặc gợn sóng nhô cao ở giữa đồng đất thì nên bố trí đường ống chạy dọc theo các đỉnh cao xuyên qua đồng đất để chia nước tưới về hai phía.

+ Tính chiều dài đường ống chính:

Dùng thước kẻ ly đo tổng chiều dài đường ống chính trên bản vẽ, nhân với tỷ lệ bản vẽ để xác định tổng chiều dài thực của đường ống chính. (Nếu bạn biết sử dụng máy vi tính và phần mềm AutoCAD hoặc các phần mềm chuyên dùng thì việc ”vẽ vời” này dễ như trở bàn tay).

+ Tính toán đường kính của đường ống chính:

Để tính toán được kích thước của đường ống chính ta cần xác định tổng nhu cầu nước tưới cho một lần tưới cho khu tưới lớn nhất của vùng tưới.

+ Tính bằng công thức:

Thiết diện đường ống  chính được tính theo lô tưới chứ không tính theo khu tưới.

Căn cứ vào chiều dài của mỗi hàng ta tính được số cây/hàng bằng công thức:

Số cây/hàng= chiều dài hàng chia cự ly trồng (cây cách cây) +1

Ví dụ: chiều dài hàng thứ nhất là 102m, cự ly trồng 2m/cây; số lượng cây trồng trên hàng là: 102/2=51 +1= 52 cây. Nếu đường ống nhánh đi giữa vườn, theo cạnh dài của vườn thì số lượng  cây được chia đôi (52/2=26 cây/nhánh) lấy số lượng  26 cây để tính toán  đường kính  ống nhánh.

Cứ thế ta tính số lượng cây trên từng hàng của khu tưới, cộng tất cả số cây trồng trong mỗi lô tưới lại. Ta cũng có thể đếm thủ công để xác định số lượng cây/từng hàng (nếu cây đã trồng).

Đường kính ống lớn hay nhỏ tùy thuộc vào:

– Tổng số cây trong khu vườn

– Nhu cầu nước cho mỗi cây/1 lần tưới

Trong ngành nước có công thức thông dụng để tính toán đường kính ống như sau:

Q=S. v

Với:

Q: lưu lượng dòng nước chảy qua ống (m3/s).

S: tiết diện đường ống (đường kính ống cần tính), là diện tích đường ống, tính bằng công thức tính diện tích đường tròn: S= R2 *Pi (R là bán kính đường ống, Pi=3,1416)

v: Vận tốc nước chảy trong ống (m/s).

Công thức trên được viết lại như sau:

Q=R2 *Pi*v                        = D2*3,14*v

4

R: bán kính ống dẫn; Pi: hằng số Pi=3,1416, v: vận tốc nước chảy trong ống.

Vì 3,14/4=0,785 nên ta có thể chuyển vế, khai căn và thay vào viết công thức tính đường kính ống dẫn:

– > D= = (mét)

Ví dụ cụ thể:

Khu vườn có 1.000 cây, dự kiến mỗi làn tưới 20 lít nước/cây, thời lượng tưới để cây đạt được 20 lít nước là 60 phút:

1.000 cây x 20 l lít/cây       =20.000 lít hoặc 20 m3/lần tưới (mỗi lần tưới 60 phút=3600 giây).

Ta tính được lưu lượng yêu cầu:

20m3/3600 giây=0,005556 m3/s

Vận tốc nước chảy trong ống theo quy phạm đối với  hệ thống tưới không được vượt quá 3m/s (vận tốc nước chảy trong ống quá lớn sẽ tăng ma sát, hao mòn đường ống, nhưng vận tốc nưóc chảy quá nhỏ thì đường kính ống phải lớn – > tốn kém); trong hệ thống tưới nông nghiệp ta thường chọn vận tốc chảy trong ống từ 1 đến 2 m/s (Theo tiêu chuẩn Việt Nam)

Với Q=0,005556 m3/s, và vận tốc nước chảy trong ống là 2m/s; thay vào công thức trên ta tính được đường kính ống chính:

D=

Ta tính trước cụm mẫu số: 0,785*2=1,57

Lấy tử số chia cho mẫu số: 0,005556/1,57=0,003539

Mở chức năng máy tính trong điện thoại di động ra, bấm vào dấu căn (V) tiếp tục gõ 0.003539 rồi bấm dấu bằng (=), sẽ ra kết quả khai căn là 0,0594 (mét). Nhân cho 1.000 để quy đổi ra mm, kết quả đường kính ống tính toán là 59,4 mm. Ta chọn đường kính ống 60mm,

Nhìn chung, quan hệ giữa đường kính ống, vận tốc nước chảy trong ống và thời gian tưới là bài toán kinh tế, người thiết kế phải cân nhắc sao cho lợi ích kinh tế mang lại cho chủ đầu tư là tối ưu nhất.

Bạn nào không thể tính toán như trên thì có thể tra bảng tính sẵn. như dưới đây:

Hình 13: Bảng hướng dẫn tính đường kính ống chính

Hình 13: Bảng hướng dẫn tính đường kính ống chính

+ Phương pháp tính đường kính ống bằng tiết diện tương đương: (Nghiên cứu kỹ mục này)

Phương pháp tính đường kính ống bằng tiết diện tương đương tuy không chính xác như tính đường kính  ống bằng công thức, nhưng là bài toán gần đúng để tính nhanh, và áp dụng cho những người không thể tính toán đường kính ống từ công thức như trên.

– Đầu tiên ta xuất phát từ đường kính “ống đầu ra” của máy bơm.

Giả sử ống đầu ra của máy bơm 3 HP là 60mm

Ta chọn ống chính là 60mm để nối từ máy bơm vào khu tưới.

Ông chính này nối vào hệ thống tưới bằng phụ kiện T (mạng cụt 1 và 2); tức là nó chia 2 nhánh. Khi đó, ta tính thiết diện (diện tích) ống chính rồi so sánh với tiết diện của 2 ống nhánh.

Diện tích hình tròn 60mm bình phương bán kính  nhân hằng số Pi=30mmx30mmx3,1416=2827,4 mm2

Ống chính có đường kính bằng 60mm, khi nó chia đôi dòng nước, 2 ống tiếp nhận dòng nước phải có tiết diện tương đương tiết diện ống chính để đủ tải dòng nước của 1 đường ống chính.

Ta thử tính diện tích 2 ống thấp hơn ống 60mm một cấp là ống 49

Tính bán kính ống 49=49mm/2=24,5mm

=24,5*24,5*3,1416=1885,74*2ống=3771,49 mm2; so với diện tích ống 60mm (2827,4 mm2) thì lớn hơn 944,09mm2 – >chênh nhau quá lớn.

Ta thử tính tiết diện của ống 42mm=21x21x3,1416=1385,4 mm2 x2=2770,8mm2

So tiết diện 2 ống 42 (2770,8 mm2) với tiết diện ống 60mm (2827,4 mm2); thấy chênh nhau 56,6 mm2, không đáng kể.

Vậy ta chọn đường ống nhánh 42 mm là gần đúng.

Kinh nghiệm: Đường ống sau, nếu chia đôi (cắt T) thì hạ 1 hoặc 2 cấp so với D của đường kính ống trước; nếu ống trước chia 4 nhánh (chia 2 T hoặc chữ thập -nghĩa là ống chính 60mm phân ra 4 nhánh (trường hợp mạng vòng), thì hạ xuống 3 cấp.

Ví dụ ống chính 60mm có tiết diện s=2827,4 mm2, hạ bỏ 3 cấp (49-42-34) là ống 27mm. Tiết diện 4 ống 27 là (13,5*13,5*3,1416*4) -2290,2; so với tiết diện ống chính 60mm là 2.827 mm2 thì nhỏ hơn khoảng 500 mm2. Ta có thể chọn D=27mm; hoặc chọn D=34mm (lớn hơn 1 cấp). Chọn D=27mm, tiết diện 4 ống 27 nhỏ hơn 1 ống 60mm, sẽ làm tăng ma sát và tăng vận tốc nước chảy trong ống (bán kính béc phun ra xa hơn); nhưng cũng làm giảm độ bền của ống. Chọn ống 4 ống 34mm thay vì 27 thì tăng chi phí nhưng cũng tăng độ bền của ống vì ma sát thấp hơn..

VĐT

(Còn nữa)

[Bài 2] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

Trong bài đầu tiên Seri bài viết Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu là phần thiết kế cho hệ thống tưới, bài viết dưới đây sẽ tiếp theo chủ đề đó!

Lập Bản Vẽ:

Để tiện cho việc thiết kế, tính toán về sau, ta cần lên bản vẽ chi tiết.

Bản vẽ thể hiện:

– Nơi lấy nước (giếng, ao, hồ, suối)

– Ống chính (ống lớn nhất từ giếng vào)

– Ống nhánh (Nối vào ống chính)

– Ống thứ cấp (nối vào ống nhánh)

– Ống cấp (là ống nhỏ nhất nhưng nhiều nhất trong hệ thống – đi xuyên hàng cây)

 Trong bản vẽ, ghi các thông số về chiều dài, đường kính của các loại ống.

+ Đi ống cấp và nối béc tưới vào hệ thống:

Khi đã tính toán, xây dựng được “bộ khung” của hệ thống tưới gồm ống chính, ống nhánh, ống thứ cấp vv thì việc chọn ống cấp (ống đí xuyên hàng cây-cung cấp nước tưới cho cây trồng) là rất quan trọng; vì ống cấp là loại ống có số lượng nhiều nhất và chiếm tỷ trọng giá trị cao nhất trong hệ thống tưới; và cách lắp đặt, chọn phụ kiện vv rất quan trọng vì chỉ cần mỗi trụ tăng thêm 1 T với một nút bít thì cũng làm tăng giá thành hệ thống tưới khi tính cho hàng trăm, hàng ngàn cây trồng.

Có nhiều cách đi đường ống cấp và nối béc tưới vào hệ thống; mỗi cách làm có ưu, nhược điểm khác nhau. Người thiết kế, thi công sẽ bàn bạc với khách hàng để có hệ thống tưới rẻ, bền và phù hợp nhất.

Có những cách sau đây:

a -Đặt ống cấp (16-21mm, ống HDPE-LDPE 20mm hoặc ống nối VĐT) đi nỗi trên mặt đất, cuối ống cấp dùng nút bít bịt lại (nếu dùng ống nối VĐT thì lấy 1 béc tưới đa năng vặn vào cuối đường ống, vặn chặt 2 vít điều chỉnh để biến béc thành nút bít).

Khoan lổ gắn béc tưới đa năng vào (không tốn công đào rảnh chôn ống).

Nhược: Ống dễ lão hóa do nắng, và cỏ mọc gần béc tưới, che tia nước phun ra, mất công làm cỏ. Trừ trường hợp đặc biệt (kinh phí quá eo hẹp), khuyên không làm cách này .

d-Thay vì cắt T, đưa ống 16mm lên cao tốn kém, ta có thể khoan lổ vào ống 16mm (hoặc ống nối VĐT) chôn dưới đất dọc theo hàng cây, hoặc chôn ống 16 giữa 2 hàng cây rồi khoan lổ trên thành ống, dùng ống nối VĐT dẫn vào gốc hoặc lên ngọn cây để gắn béc tưới.

Cách này giúp ta giảm chi phí làm hệ thống tưới, vì không tốn T và nút bít, khâu nối.

đ -Từ ống thứ cấp (ống 16mm hoặc ống nối VĐT), cắt T đưa ống nối VĐT lên tầm cao tùy ý, gắn béc tưới đa năng vào. Các ống nối VĐT được buộc vào nhánh cây (lâu năm), gắn béc tưới đa năng vào.

Trong trường hợp  dùng ống nối VĐT chôn dưới đất, và cũng dùng ống nối VĐT gắn vào ống VĐT chôn dưới đất (dùng mũi khoan 6mm khoan lổ, vặn cục khởi thủy vào, tiếp đó vặn ống nối VĐT vào cho lên đến ngọn cây, ta vặn béc tưới đa năng  vô ống nối)

Ta cũng có thể  chôn các trụ bê tông  8x8cm theo cạnh dài khu vườn, dùng sợi sắt 3mm hoặc 6mm (sắt xây dựng) căng ngang, cố định xuống đất bằng vật nặng (vỏ xe ô tô cũ) và căng dây bằng tăng đơ tự chế (bù lon đai ốc).

Dùng sợi cước, sợi inox 0,5mm hoặc dây rút cột chặt các ống nối VĐT vào sợi dây sắt, dùng T hoặc khoan lổ gắn béc tưới đa năng  vào để tưới.

Cách này gọi là “treo ống”, nó không vướng như ta làm hệ thống tưới cắt T đưa ống lên. Làm cách này để tưới rau hoa, cỏ sẽ không bị vướng, máy cày, máy xới chạy trong khu canh tác  được.

Ống nối VĐT được lắp ghép  với nhau bằng ren; sử dụng loại ống này không tốn Co, T, nút bít như cách dùng ống 16mm nói trên nên sẽ giảm giá thành hệ thống tưới.

Ống nối VĐT đi kẹp theo thân cây; cây cao đến đâu thì nối ống theo đến đó; sao cho đỉnh ống cao hơn ngọn cây vài dm; để nước phun tưới từ trên xuống, vừa có tác dụng rửa a xít nước mưa, rửa sương mai, rửa bụi bậm dính lá làm giảm quang hợp và kết hợp phun thuốc trừ sâu, phun phân bón lá vv..

Hình 10: Ống nối VĐT thử nghiệm giai đoạn 1 - và ống nối VĐT thành phẩm

Hình 10: Ống nối VĐT thử nghiệm giai đoạn 1 – và ống nối VĐT thành phẩm

c – Cách phân chia lô tưới:

Nếu bạn chỉ tưới cho diện tích nhỏ thì khu tưới là 1 lô tưới; nhưng nếu diện tích tưới lớn hơn phải phân chia vùng tưới thành 2 hoặc nhiều khu tưới, bằng cách lắp các van để lần lượt tưới từng khu; hoặc mở tất cả các van để tưới cùng lúc toàn khu tưới.

Theo kinh nghiệm, một khu tưới có diện tích phù hợp. Nếu chia khu tưới quá lớn, hoặc có tham vọng tưới 1 lần cả hàng chục, hàng trăm ha, khi đó, công suất máy bơm và đường kính ống dẫn nước chính sẽ tăng lên rất lớn – > không có hiệu quả kinh tế. Cách tốt nhất là tưới lần lượt từng khu tưới.

Do đó, nên thiết kế khu tưới theo công suất máy bơm : Ví dụ, muốn tưới ướt toàn bộ mặt đất thì máy bơm 1HP phụ trách 100 béc; máy bơm 3HP thì 1 khu tưới 300 béc. Nếu chỉ tưới cục bộ tại gốc, thì 1 HP phụ trách  300 béc. Ở đây chỉ tính theo số lượng  béc tưới chứ không tính theo diện tích và số cây trồng trong khu tưới, vì mỗi loại cây trồng có mật độ trồng khác nhau, và có loại cây trồng như tiêu, thanh long do có trụ nên phải bố trí mỗi gốc cây 2 béc về 2 phía của trụ mới ướt hết vùng chiếu tán lá.

Khi phân chia khu tưới, bạn phải lên bản vẽ thể hiện rõ hình dáng, diện tích từng lô tưới, kích thước các cạnh của khu tưới, vẽ các hàng cây và chiều dài mỗi hàng cây, từ đây ta sẽ tính được số lượng cây trồng trong mỗi khu tưới; tính ra đường kính, chiều dài của đường ống chính.

Dưới đây là sơ đồ phân chia khu tưới:

Hình 11; Sơ đồ phân khu tưới thành 2 lô tưới -mạng cụt 1:

Hình 11; Sơ đồ phân khu tưới thành 2 lô tưới -mạng cụt 1:

Trong hình trên, mỗi van phụ trách 1 khu tưới, ta có thể mở cùng lúc 2 van để tưới cả khu vườn, ta khóa van 1 thì chỉ tưới lô 2 và ngược lại.

Chia khu vườn thành nhiều khu tưới tùy ý:

Hình 12: là sơ đồ chia khu vườn thành nhiều lô tưới (6 lô) - mạng cụt 1

Hình 12: là sơ đồ chia khu vườn thành nhiều lô tưới (6 lô) – mạng cụt 1

Khi hiểu cách chia khu vườn thành nhiều khu tưới trong trường hợp mạng cụt 1 trên; bạn cũng dễ dàng chia khu vườn thành nhiều khu tưới đối với mạng cụt 2 và mạng vòng.

Ví dụ: Với mạng cụt 2, chia làm 2 lô tưới; thay vì ta lắp van như mạng cụt 1; thì giờ lắp van theo hướng ngang; chặn nước từ ống cấp ra ống thứ cấp. Trường hợp chia khu vườn thành nhiều lô tưới với mạng cụt 2 và mạng vòng ta cũng dùng ống thứ cấp đi “kẹp hông” ống cấp như trên. Dùng cụm T -van -T để phân phối nước đến từng ống thứ cấp.

 

VĐT

(Còn nữa)

[Bài1] Cách Làm Hệ Thống Tưới Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu

Tự tay khảo sát địa hình, nhu cầu cây trồng, lên thiết kế và lựa chọn vật liệu cho hệ thống tưới. Bài viết sau đây sẽ hướng dẫn chi tiết những vấn đề cơ bản nhất một một hệ thống tưới tự động

PHẦN I: THIẾT KẾ HỆ THỐNG TƯỚI

 1-Phân chia lô tưới

Khái niệm

+Khu tưới: là toàn bộ khu vườn, khu đất cần tưới.

+Lô tưới: là các lô nhỏ, được phân chia ra từ khu tưới.

Lý do cần phân chia khu tưới:

-Khi cây mới trồng, còn nhỏ, tại mỗi cây, ta chỉ cần tưới bán kính hẹp, phủ quanh tán lá là đủ. Khi đó, ta có thể tưới cùng lúc nhiều lô tưới, hoặc toàn bộ khu tưới. Nhưng khi cây lớn lên, tán lá vươn xa; ta cần nước “bung” xa, đến hình chiếu của tán lá để đầu rể non hút nước; lúc này, ta phải khóa van một số lô tưới, dồn áp lực về một, hoặc vài lô để tăng áp lực trong đường ống nhằm tăng đường kính tưới lên.

-Tùy vào mật độ cây trồng : mật độ càng thưa, lô tưới càng lớn và ngược lại .

-Tùy vào nhu cầu tưới: ví dụ , chủ vườn muốn kết hợp trồng cây ngắn ngày để “lấy ngắn nuôi dài” khi mới trồng cây lâu năm, thì phải tưới ướt cả vườn; khi đó phải phân lô tưới nhỏ để nước “bung xa” khác với chỉ trồng thuần cây lâu năm (chỉ cần tưới vào gốc) ta có thể bố trí lô tưới lớn hơn.

-Tùy vào loại cây trồng: Cây lâu năm và cây rau màu có cách phân lô tưới khác nhau. Tưới rau, hoa cỏ cần phải tưới ướt toàn bộ đất, trong khi tưới cây lâu năm chỉ cần nước phun ướt đến hình chiếu tán lá (tưới cục bộ ). Có những cây cần nhiều nước và có đánh rảnh theo hình chiếu tán lá (cà phê, cây ăn trái) chỉ cần bố trí 1 béc và tăng thời lượng tưới cho đến khi chủ vườn thấy đủ nước. Khi đó, có thể phân lô tưới lớn lên.

– Tùy khu tưới có diện tích to hay nhỏ: Nếu khu vườn có diện tích nhỏ thì khu tưới là 1 lô tưới. Có những khu tưới rộng tới cả chục héc ta, phải phân lô tưới hợp lý tùy vào loại cây trồng, nhu cầu tưới.

-Như vậy, trừ khi diện tích khu tưới quá nhỏ (vài ngàn m2 ) thì không phân chia lô tưới ; còn lại , tùy theo các điều kiện nêu trên mà phân chia lô tưới cho phù hợp .

Nguyên tắc phân chia lô tưới:

Để phân chia  khu tưới thành các lô tưới phù hợp, bạn cần biết 2 thông số : lưu lượng  máy bơm  và lưu lượng  béc tưới . Lấy lưu lượng  máy bơm  chia cho lưu lượng  béc tưới  ta được số béc tưới  tối đa ; từ đây, cùng với mật độ  bố trí  béc tưới (ví dụ 4mx4m); ta tính ra diện tích  lô tưới.

Nếu bạn dùng béc tưới đa năng thì cứ 1HP (một ngựa của máy bơm-khoảng 5-6m3/giờ) phụ trách 100 béc và chiều cao gắn béc tầm 1,5 đến 2m (tùy khu vực có gió nhiều hay ít), mật độ béc 4×4 (nanh sấu) thì sẽ tưới ướt toàn bộ khu đất. Đây là cơ sở để phân lô cho khu tưới cần tưới ướt toàn bộ mặt đất như tưới rau, hoa, cỏ và những vườn trồng cây lâu năm có nhu cầu trồng xen cây ngắn ngày.

Tùy hình dạng khu vườn , bạn vẽ theo tỷ lệ và đếm số lượng béc sẽ lắp, từ đó tính ra diện tích lô tưới để chia lô tưới cho toàn bộ khu tưới.

Đối với những cây trồng lâu năm, chỉ cần tưới dưới gốc, 1 HP có thể phụ trách 300 béc.

Chúng tôi có sản xuất ống nối VĐT để gắn béc tưới đa năng vào, các ống nối VĐT này có thể gắn nhau bằng ren. Điều này giúp bạn có giải pháp tưới mới. Vì dụ: khi cây lâu năm còn nhỏ, bạn chỉ gắn vài ống nối sao cho béc tưới vượt khỏi đỉnh sinh trưởng của cây . Cây lớn tới đâu, gắn thêm ống nối VĐT tới đó, làm cho lúc nào béc tưới cũng trên ngọn cây, từ đó tưới phủ từ tán lá xuống gốc, rể.

Tưới từ ngọn xuống còn giúp bạn phun thuốc trừ sâu, phân bón là, kể cả bón phân hóa học nồng độ thấp (xem cách làm thùng chứa phân thuốc-phần sau)

Nếu tưới cách đưa béc lên ngọn cây, bạn cần bố trí 100 béc/1HP. Khi cây còn nhỏ có thể tưới nhiều lô tưới . Cây càng lớn, thân càng cao, tán lá càng rộng; khi đó, áp lực trong ống phải lơn bán kính tưới mới phun rộng ra, phủ hết tán lá. Lúc này ta khóa van, chỉ tưới một vài lô cho phù hợp.

Các cách bố trí ống, van khi phân chia lô tưới:

Bố trí “bộ khung” của hệ thống tưới :

Việc bố trí bộ khung của hệ thống tưới rất quan trọng. Nếu biết cách bố trí thì áp suất trong toàn hệ thống sẽ được cân bằng, lưu lượng nước cấp cho từ cây trồng gần bằng nhau; ngược lại, nếu bố trí sai sẽ bị tình trạng cây thì nhận nhiều nước, cây thì ít nước, thậm chí có cây không nhận được giọt nước nào. Có các loại mạng cấp nước sau:

+ Mạng cụt:

Mạng cụt loại 1:

Hình 6: Sơ đồ mạng cụt loại 1

Hình 6: Sơ đồ mạng cụt loại 1

Ghi chú: Các ống 60-42 vv trong hình chỉ là ví dụ. Khi thiết kế phải tính toán để xác định cụ thể.

Trên đường ống chính đi ngang, người ta bố trí các đường ống nhánh chạy theo chiều dài, ở giữa khu vườn, dùng T giảm nối vào ống chính. Cuối các ống nhánh, dùng nút BIT để bịt lại.
Cách bố trí này còn gọi là “mạng xương cá”

Nhận xét: Mạng cụt loại 1 rẻ tiền (ít tốn vật tư + công) nhưng không cân bằng được áp suất trong toàn hệ thống nếu dùng béc tưới không khống chế được lưu lượng. Những cây ở gần ống chính nhận được nhiều nước hơn các cây ở xa. Trong trường hợp sử dụng béc tưới đa năng , nếu số cây trong hàng ít (20 cây trở xuống) , ta hoàn toàn có thể thiết kế mạng cụt 1 và dùng ống nối VĐT thay cho ống PVC 16mm cho hệ thống tưới để có giá thành hệ thống tưới rẻ nhất.

Mạng cụt loại 2:

Hình 7: Sơ đồ mạng cụt loại 2

Hình 7: Sơ đồ mạng cụt loại 2

Đường ống chính (Từ giếng vào) (giả sử ống 60mm) nối (bằng cái T giảm) vào 2 ống nhánh (giả sử D42). Các ống nhánh lại nối T vào 2 đường ống thứ cấp (giả sử D34). Cuối các ống thứ cấp, dùng nút BIT để bịt lại.

Khi máy bơm hoạt động, nước từ ống chính đi vào 2 ống nhánh, tiếp tục dẫn vào 2 ống thứ cấp, ống thứ cấp ép nước từ 2 bên (cạnh dài của khu vườn) vào ống cấp (giả sử là ống 16mm hoặc ống nối VĐT) -cung cấp nước tưới cho cây trồng.

+ Nhận xét: Áp suất trong hệ thống cân bằng hơn so với mạng cụt loại 1. Các cây trồng ở giữa 2 ống nhánh (xa ống chính) sẽ nhận lưu lượng ít hơn nếu dùng béc tưới không khống chế được lưu lượng được ở từng béc tưới.

Ghi chú: Trong hình vẽ, ống chính nối T vào ống nhánh rồi gắn 2 van 42 là sai. Đúng ra phải gắn 4 van 34 chỗ giao tiếp (nối T) giữa ống nhánh với ống thứ câp để chia khu tưới thành 2 lô tưới.

Ứng dụng:

Trong trường hợp sử dụng béc tưới đa năng, ta hoàn toàn có thể sử dụng mạng cụt 1 (nếu hàng cây ngắn-gắn 20 béc đổ lại); và mạng cụt 2 (nếu hàng cây dài trên 40 cây, đi ống cấp 16 mm hoặc ống nối VĐT thay cho ống 16mm); cùng với chọn đường kính ống phù hợp (xem cách tính đường kính ống phần sau)

 

 + Mạng vòng:

Hình 8: Sơ đồ mạng vòng

Hình 8: Sơ đồ mạng vòng

Mạng vòng có đường ống bao lô khép kín toàn bộ quanh thửa đất .

Đường ống chính từ giếng đi vào nối với các ống nhánh bằng chữ thập hoặc 2 T (dùng T rẻ hơn dùng chữ thập) đường ống thứ cấp (từ ống chính vào các ống bao lô -vòng quanh thửa đất) từ đó nối với các ống cấp (xuyên hàng cây) để tưới cho cây trồng:

Nhận xét: Mạng vòng, tuy đắt tiền (tốn nhiều ống); nhưng đây là mạng giúp cân bằng áp suất trong toàn hệ thống tốt nhất. Các khu tưới lớn hay nhỏ, dùng mạng vòng đều tối ưu, kể cả các khu đất có địa hình chênh cao.

Mạng vòng được ứng dụng cho béc tưới cánh đập, các loại béc không có vít chỉnh lưu lượng (như béc bọ).

Khi sử dụng  béc tưới đa năng, bạn không nên làm mạng vòng, vì béc tưới đa năng cho phép hiệu chỉnh  lưu lượng  ở từng béc (từng cây) nên ta có thể  chỉnh vít cho lưu lượng  gần bằng nhau ở từng cây (bù áp thủ công) cho phép ta cân bằng lưu lượng trong toàn hệ thống.

VĐT

(còn nữa)

 

3 Hình Thức Trồng Thuỷ Canh Phổ Biến Tại Việt Nam

Thuỷ canh hay còn gọi là Hydroponic là một phương pháp trồng cây trong nước, cây trồng được cung cấp đầy đủ dưỡng chất mà không cần đất. Đây là một phương pháp đã có từ lâu đời trên thế giới nhưng vẫn còn khá mới mẻ ở Việt Nam. Chúng ta cùng tìm hiểu về 3 hình thức trồng cây bằng phương pháp Thuỷ Canh phổ biến sau:

1: Hệ thống thủy canh màng dinh dưỡng – NFT
NFT là phương pháp phổ biến nhất hiện nay, đối với các farm trồng rau ăn lá như Cải, Xà lách… đa phần là dùng phương pháp này.  Hệ thống này hoạt động dựa trên cơ chế 1 dòng chảy liên tục dung dịch dinh dưỡng được cung cấp cho cây. Dung dịch dinh dưỡng được bơm qua các ống dẫn đến từng giỏ trồng và chảy qua rễ cây và trở lại bồn chứa và tái chế trở lại gọi là hồi lưu.

he-thong-thuy-canh-NFT

 

2: Hệ thống thủy canh khí canh – Aeroponic
Hệ thống khí canh trồng cây trong môi trường không khí. Đây là phương pháp công nghệ cao trong trồng thủy canh NFT
Các rễ cây sẽ được để tự nhiên trong không khí và được tưới phun sương vài lần mỗi phút bằng dung dịch có chứa đầy đủ khoáng chất và dinh dưỡng.

he-thong-khi-canh-aeroponics

3 Hệ thống tưới nhỏ giọt – Recovery or non-recovery

Tưới nhỏ giọt là phương pháp thủy canh này được sử dụng rộng rãi nhất thế giới và kể cả ở Việt Nam. Các Farm trồng Dưa Lưới, Cà Chua… trên giá thể đều sử dụng theo phương pháp này. Cây trồng được trồng trên các túi giá thể chủ yếu là sơ dừa, nước và dinh dưỡng sẽ được cấp qua các ổng tưới đến từng gốc cây theo hình thức nhỏ giọt, đảm bảo việc tích kiệm nước và cung cấp chính xác, đồng đều dưỡng chất cho từng cây

he-thong-tuo- nho giot